|
ALLOCUTIO IOANNIS PAULI
PP. II
AD EOS QUI FRIBURGI IN HELVETIA IV CONVENTUI
INTERNATIONALI DE IURE CANONICO OPERAM DEDERUNT IN AEDIBUS VATICANIS CORAM
ADMISSIS: IUS CARITATI NON OPPONITUR,
IMMO BENE INTELLECTUS ORDO ECCLESIALIS
IN
FORO EXTERNO IURIDICUS ORDO EST
Die XIII mensis Octobris, anno Domini
MCMLXXX
1. Dilecti filii veneratique magistri ac vos omnes qui iuri
ecclesiastico studetis!
VOS, QUI in Helvetia modo peregistis Quartum Conventum
Internationalem de Iure Canonico atque secundum amorem vestrum et obsequium erga
Petri Successorem fecistis huc Romam longius iter ut verba Nostra et monita ipsi
praesentes reciperetis, salutamus Nos intimis ex sensibus.
2. Internationales Conventus de iure ecclesiastico post
Concilium Vaticanum Secundum fuerunt tot documenta ac probationes vestrae
perseverantis industriae. Iidem praeterea Conventus magnam afferunt utilitatem
Ecclesiae; qua de re vobis gratulamur! Congregati videlicet estis Romae anno
MCMLXVIII iterumque anno LXX, deinde Mediolani anno LXXIII, tum Pampelone anno
LXXVI rursusque hic in Urbe anno LXXVII. Perinsignis Noster decessor, Paulus VI,
saepius cupivit vobiscum contemplari mysterium Ecclesiae atque etiam locum et
munus ipsius iuris in ea. Iterum iterumque inculcabat ille momentum renovationis
canonici iuris; et explicabat quo animo oporteret eandem renovationem persequi.
Insuper favebat ipse maiori operae consociatae inter disciplinas sacras ac
secundum Concilii Vaticani sententias affirmabat necessitatem verae cuiusdam
theologiae de ecclesiastico iure. Volumus autem et Nos addicere huic communi
operi; volumus Nos denuo confirmare idem magni pretii magisterium; similiter
volumus pro vobis iuxta vos et ipsi vobiscum pergere eadem in via.
3. Cum exponeret vobis rationes ecclesiales, inter quas ius
Ecclesiae collocabatur, Paulus VI perspiciebat ius aliquod communionis, opus
quoddam Spiritus, et ius caritatis. Quas doctrinas eius vos secuti estis ut
argumentum Conventus vestri Friburgensis decerneretis. Tam saepe is extulit
pondus fundamentalium iurium hominis suaque in luce posuit principalia iura
Christiani; unde aliquando componeretur novus post Concilium Codex Iuris
Ecclesiae.
4. Vix Nos dicere attinet Conventum vestrum excitavisse
magnopere studium Nostrum mentisque considerationem. Quid enim reapse pluris
interesse potest quam fundamentalia iura Christianorum melius definiri ut eadem
melius observari possint? Quid vero magis etiam necessarium est quam revereri ac
tueri primaria hominis iura his praesertim temporibus?
In hac rerum provincia habet Ecclesia praestantissimum munus
quod debet explere. Etenim proprio in suo mysterio communionis Ecclesia
comprehendere valet hominem accuratiusque circumscribere principalia iura, quae
naturam eius declarant atque dignitatem eius certo tuentur. Sic quoque
argumentum Conventus vestri Friburgensis respondit maioribus Ecclesiae
sollicitudinibus eodemque tempore desideriis maximis hominum nostrae aetatis.
5. Re quidem vera opus exsistit quod Ecclesiam ex sua ipsius
natura necesse est melius usque curare: scilicet communio. Hanc autem
communionem Ecclesia efficit, cum dignitatem humanae personae agnoscit in
libertate, quam origo eius divina et vocatio aeterna postulat.
Si porro mundus suam liberationem concupiscit, haec liberatio
iam invenitur in Christo! Christus in Ecclesia vivit. Ergo vera hominis
liberatio completur per experientiam communionis ecclesialis.
Haec insuper ecclesialis communio est “intima semperque
renovata communio cum ipsa vitae origine quae est Sanctissima Trinitas: communio
scilicet vitae et amoris et imitationis Christi in ipsius sequela. Ipse profecto
hominis Redemptor intime nos inserit in Deum”.
Et “Deus est hominis mensura! Debet itaque homo hunc ad fontem
redire et ad hanc mensuram unicam quae est incarnatus Deus, Iesus Christus.
Debet se constanter ad Illum referre, si vult homo esse ac si cupit ut mundus
sit humanus”.
Quam ob rem dignitas hominis videnda est in Christo, sicut in
eodem hoc Christo toto, qui Ecclesia est, oportet agnosci naturam ecclesialis
iuris et compages illius necessarias et primaria iura eius membrorum.
6. Bene intellectus ordo ecclesialis est in foro externo
iuridicus ordo. Idem vero ille ordo contendit ut instituat pacem in communione:
quod ut fiat, ea pax erit caritas. Nam errare nemo potest hac de re: ius non
opponitur caritati. Immo ex contrario caritas poscit ius ut significet atque in
tuto collocet hisce in terris suas necessarias postulationes. Illa vicissim
postulata multo melius comprehendentur, si erunt secundum Dei mentem ac
necessitates fundamentales eius amoris necnon viventes ipsius Ecclesiae
structuras. Haec est - ut ita dicamus - veluti prorogatio Incarnationis Verbi
quod homo factum est ut homines servaret ad Patremque reduceret tamquam
adoptivos filios, liberatos quidem ut participarent libertatem atque gloriam
filiorum Dei. In Iesu Christo et per ipsum faciunt illi mysticum Corpus
sanctamque communionem, id est Ecclesiam.
7. Hac in communione, quae est etiam hierarchica, conspicere
debemus hominem baptizatum. Unusquisque Christianus ibi habet suum gradum et
ordinem suumque officium. Haec praeterea communio est opus Spiritus, quae
firmitatem suam retinet propter sacerdotium ipsorum Episcoporum, qui per
apostolicam successionem docent regunt sanctificant Populum Dei atque conservant
in fidei unitate et caritate. Eorum porro communio sacerdotalis ipsa est
ministerialis; deservit ecclesiali communioni eiusque cohaerentiam protegit
circum Petrum, qui ut medium punctum praesidet eius unitatis caritati.
8. Principia haec fundamentum constituunt iuris ecclesiastici;
atque etiam efficiunt veram iuris theologiam. Praeterea illuminant et
corroborant hominis dignitatem eiusque iura principalia.
Numquam non tutabatur Ecclesia haec iura; quin immo poenas
canonicas statuebat in eos qui vitam ipsam attemptant quique adversus dignitatem
hominis agunt vel bonam eius famam laedunt vel libertate illum destituunt.
Similiter numquam non Ecclesia praedicabat officium, tum hominum privatorum tum
publicarum auctoritatum, observandi ac provehendi iura personae humanae.
Ecclesia favit ordini inter nationes; affirmavit ius libertatis
omnium nationum; invocavit fidelitatem erga pacta conventa; suasit ut
constitueretur auctoritas quaedam universi orbis, quae communitatem hominum
pacemque mundi praestaret, observandis eisdem illis iuribus.
9. Ecclesiae munus est homines salvare. Itaque operam dare ea
debet ut melius usque cognoscat fundamentalia hominis iura utque faveat eorum
observationi et exsecutioni; loquimur de iuribus familiae, coetuum socialium,
communitatum religiosarum. Oportet autem haec iura a societate civili
agnoscantur et a Civitatibus ipsis protegantur. Omnes insuper Christiani debent
haec iura implere vivendo sub lumine Christi. In praesenti autem historiae
tempore tenentur cuncti Christiani gravi atque urgenti officio operandi ut in
moribus legibusque publicis eadem illa iura affirmentur atque observentur. Hinc
autem oritur vestrum munus proprium, qui et laici christiani estis et iuris
studiosi, ut vestras peculiares partes sapientiae et eruditionis technicae et
amoris erga hominem conferatis ad perficiendum ut regulae iuridiciales civitatis
terrestris plene aperiant et exprimant legem Sapientiae Divinae in corde hominum
inscriptam, et ut leges fundamentalia iura violantes ideoque ob causam moralem
repudiandae commutentur in normas, quae prorsus vereantur eadem haec iura: ad
vitam a conceptu usque in terminum naturalem suum, ad dignitatem, integritatem
ac libertatem. Atque etiam opportunius accidit quod vos haec omnia argumenta et
iura pervestigavistis mente rationeque oecumenica.
10. Ad primaria autem Christianorum iura quod spectat, eorum
definitio secum fert arduum sane opus. Illud opus, iam a Concilio Vaticano
Secundo non sine magnis difficultatibus incohatum, debet omnino continuari. Ius
renovatum Ecclesiae certo providebit sua ex parte ut ea iura serventur atque in
actione vitae expleantur; id quod tanto magis necessarium est, quia eadem iura
Christianorum uti fundamentum suum postulant primaria hominis iura. Ceterum haec
hominum iura principalia non modo sollemniter pronuntiata sunt in Declaratione
Nationum Unitarum, sed ulterius etiam definita sunt subsequentibus aliis
conventionibus, inter quas memoranda est Declaratio Iurium Infantis vel etiam
nondum nati. Oportet vero haec omnia iura perfectius comprehendi, altius
investigari ac ponderari. Proh dolor, tamen, nihil longius abest quam ut ea
ubique observentur. Neque illa iura neglegere potest ius ecclesiale; immo
adiuvabit ecclesiasticum ius ut applicentur ipsa iura sicque ea provehet ac
nobilitabit.
11. Si aliis temporibus quidam praedicaverunt separationem
absolutam Ecclesiae et Civitatis - quae quidem instituta suam certe propriam
auctoritatem habent propriasque potestates - hoc importare non potest
seiunctionem inter communionem ecclesialem atque communitatem hominum.
Iuste profecto iam dictum est universas quaestiones, quae hoc
tempore ponantur hominibus, resolvi nullo modo posse ex sola ratione aut ex sola
actione institutionum dumtaxat humanarum. Plus plusque sentitur futuram hominis
sortem iam excedere ordinem politicum, periculum dein esse ne materia et
technica ars eum opprimant, atque haec omnia tandem necessario afficere mundum
spiritalem. Quod ipsum iudicium repetit ea quae nuper diximus Nos Lutetiae
Parisiorum: “Homo rerum mensura est factorumque in mundo creato; verumtamen
Deus ipsius hominis est mensura”.
12. Ecce igitur rationem cur - uti Vasintoniae professi sumus
anno superiore - officium Nostrum incitet Nos ad testificandam veram hominis
granditatem in tota summa vitae eius atque exsistentiae.
Haec praestantia hominis profluit ex Dei amore qui ad suam nos
creavit imaginem ac donavit vita sempiterna.
Dilecti filii: labores vestri et conatus ac nunc quidem
Conventus vester Friburgensis arcte coniunxerunt vos cum hac missione Nostra.
Vos itaque exoramus ut adiutricem hanc et sociam operam vestram laete
firmiterque prosequamini! Ius ecclesiasticum potest ac debet pervadere et
permovere ius hominum. Inquirentes vos in fundamentalia iura Christianorum certe
efficitis ut primaria hominum iura melius cognoscantur pleniusque observentur
secundum Dei mentem vos magis ac magis augetis intellegentiam et tutelam verae
dignitatis personae humanae!
Haec sunt pro vobis optima Nostra omina ac vota.
Sustentet Dominus ipse opera vestra et Benedictio Apostolica,
quam fidenter a Nobis petivistis, adiuvet vos semper atque confirmet.
© Copyright 1980 - Libreria Editrice Vaticana
|